Η συζήτηση γύρω από την ευεξία στον χώρο εργασίας έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια. Ο εργασιακός χώρος καλείται να αντιμετωπίσει μια σειρά προκλήσεων που αφορούν τόσο τους εργοδότες όσο και τους εργαζόμενους. Ανάμεσα σε αυτές, η ευεξία κατέχει κεντρική θέση. Δεν αφορά μόνο την ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, αλλά και τη φροντίδα της ψυχικής υγείας, τη διαχείριση του άγχους και τη δημιουργία ενός υγιούς εργασιακού περιβάλλοντος.
Παρότι πρόκειται για μια θεματική που μας αφορά όλους, συχνά αποφεύγουμε να την αναδείξουμε. Η εφαρμογή πρακτικών ευεξίας σημαίνει ανασχεδιασμό διαδικασιών, διαφορετική οργάνωση ωραρίων, νέες πολιτικές και πολλοί οργανισμοί αποφεύγουν την αλλαγή γιατί τη βλέπουν ως πολύπλοκη, ή ως πολυτέλεια.
Όμως η ευεξία δεν είναι πολυτέλεια. Είναι ανάγκη.
Στην Ελλάδα, όπου η οικογένεια, ο πολιτισμός και η ανθρώπινη επαφή είναι βαθιά ριζωμένες αξίες, η ποιότητα ζωής παραμένει κομμάτι της ταυτότητάς μας. Κι όμως, οι συνέπειες της οικονομικής κρίσης και της πανδημίας έχουν επηρεάσει βαθιά την ισορροπία ανάμεσα στη δουλειά και τον προσωπικό μας χρόνο. Οι ώρες εργασίας αυξήθηκαν, το άγχος επίσης, ενώ τα προβλήματα ψυχικής υγείας εμφανίζονται πλέον με ανησυχητική συχνότητα.
Οι κύριες προκλήσεις
Ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής: Παρά τα βήματα που έχουν γίνει, κυρίως στον ιδιωτικό τομέα, για την προώθηση της ισορροπίας, χρειάζονται ακόμη πιο ουσιαστικές και εφαρμόσιμες λύσεις. Δεν φτάνει να έχουμε απλώς μια πολιτική, χρειάζεται και η εφαρμογή της στην πράξη.
Ψυχική υγεία: Έρευνες δείχνουν ότι ένα μεγάλο ποσοστό Ελλήνων εργαζομένων εκτίθεται σε επιβαρυντικούς παράγοντες στο εργασιακό περιβάλλον. Άγχος, συναισθηματική εξάντληση και συμπτώματα κατάθλιψης είναι συχνά φαινόμενα.
Οικονομικοί παράγοντες: Οι χαμηλές αμοιβές και οικονομική ανασφάλεια, η υπερφόρτωση εργασίας και η ανεπαρκής στελέχωση, το υψηλό κόστος ζωής και η μακροοικονομική αβεβαιότητα, συνθέτουν μια πραγματικότητα που επηρεάζει άμεσα την ευεξία των εργαζομένων. Στον εργασιακό χώρο αυτό μεταφράζεται με αύξηση του άγχους και burnout. Μείωση της ενεργούς συμμετοχής, της καινοτομίας και της γενικότερης ποιότητας εργασίας. Αύξηση απουσιών και χαμηλή συγκράτηση προσωπικού καθώς και δυσκολία προσέλκυσης ταλέντων, ειδικά σε ανταγωνιστικές αγορές.
Τι εφαρμόζεται ήδη και τί μπορούμε να κάνουμε
Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότεροι οργανισμοί αναγνωρίζουν ότι η ευεξία αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα:
Προγράμματα Υποστήριξης Εργαζομένων (Employee Assistance Programs – EAPs) δίνουν τη δυνατότητα πρόσβασης σε υποδομές ψυχικής υποστήριξης, παρέχοντας στους εργαζομένους τους συμβουλευτικές υπηρεσίες και εργαλεία διαχείρισης πίεσης.
Πρωτοβουλίες ευεξίας κάνουν την εμφάνισή τους σε όλο και περισσότερους οργανισμούς, όχι ως τυπικές παροχές, αλλά ως στρατηγική επιλογή, από γυμναστική στο γραφείο μέχρι σεμινάρια διατροφής και ενσυνειδητότητας.
Ενίσχυση της ισορροπίας προσωπικής ζωής και εργασίας, δημιουργώντας συνθήκες όπου τα ευέλικτα ωράρια, τα σαφή όρια και η κουλτούρα σεβασμού γίνονται καθημερινή πραγματικότητα για όλους τους εργαζομένους.
Αντιμετώπιση των οικονομικών στρεσογόνων παραγόντων προσφέροντας στους εργαζομένους τη σιγουριά και τα εργαλεία για να ανταποκρίνονται με αυτοπεποίθηση στις προκλήσεις της καθημερινότητας, μειώνοντας το άγχος και δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου μπορούν να αποδίδουν με ηρεμία και αποτελεσματικότητα.
Από τη θεωρία στην πράξη
Το πραγματικό ερώτημα είναι πώς η ευεξία μετατρέπεται από θεωρία σε καθημερινή πράξη. Η δική μας εμπειρία, μετά από 19 χρόνια πορείας στην INGENIO, μας δίδαξε ότι δεν αρκεί ένα μεμονωμένο πρόγραμμα ή μια τυπική πολιτική επί χάρτου. Η ευεξία χρειάζεται συνέπεια, υγιές περιβάλλον εργασίας και πάνω απ’ όλα μια φιλοσοφία που βάζει τον άνθρωπο στο επίκεντρο.
Στην INGENIO δεν αντιμετωπίζουμε την ‘ευεξία’ ως μια επιπλέον παροχή. Για εμάς, wellbeing σημαίνει να δημιουργούμε ένα περιβάλλον όπου οι άνθρωποί μας έχουν ουσιαστικό ρόλο, πραγματικές ευκαιρίες μάθησης και ανάπτυξης, δίκαιη αναγνώριση της προσπάθειάς τους, αλλά και τις συνθήκες για να διατηρούν ισορροπία, σεβασμό και ευελιξία στην καθημερινότητά τους. Είναι ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την εργασία.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι:
- Δίνουμε χώρο στους ανθρώπους μας να μάθουν, να αναπτυχθούν και να εξελιχθούν μέσα από συνεχή εκπαίδευση και mentoring.
- Προσφέρουμε έργα με ουσία και ευθύνη, ώστε κάθε μέλος να νιώθει ότι έχει ρόλο και συμβολή.
- Ενισχύουμε την ισορροπία προσωπικής–επαγγελματικής ζωής με πρακτικές λύσεις, όπως ευέλικτες μορφές εργασίας / τηλεργασίας μέσα στην εβδομάδα.
- Έχουμε open-door policy. Δημιουργούμε περιβάλλον αλληλοσεβασμού, όπου η συνεργασία και η στήριξη δεν είναι θεωρία αλλά καθημερινή εμπειρία.
- Εξασφαλίζουμε δίκαιη και ανταποδοτική αμοιβή, καθώς και πρόσθετες παροχές (ιδιωτική ασφάλιση, διατακτικές σίτισης κ.ά).
Και δεν σταματάμε εδώ. Συνεχίζουμε να αναζητούμε νέους τρόπους που θα ενισχύσουν την ευεξία μας στην εταιρεία, όπως π.χ. δράσεις που ενισχύουν και προάγουν την σωματική και ψυχική μας υγεία, την καλλιέργεια περιβαλλοντικά υπεύθυνων πρακτικών στον χώρο εργασίας, και τη συνεχή εκπαίδευση και ανάπτυξη των δεξιοτήτων μας.
Στόχος μας είναι να κάνουμε την καθημερινή εργασιακή εμπειρία πιο ουσιαστική για τους ανθρώπους μας, δημιουργώντας ένα περιβάλλον που στηρίζει, ενδυναμώνει και δίνει χώρο για ανάπτυξη. Με αυτόν τον τρόπο, η ευεξία δεν μένει θεωρία, αλλά γίνεται μέρος της καθημερινότητάς μας.
Κοιτάζοντας μπροστά
Αν θέλουμε να διαμορφώσουμε έναν πιο υγιή και βιώσιμο εργασιακό κόσμο στην Ελλάδα, ήρθε η ώρα να βάλουμε την ευεξία στο επίκεντρο της εργασιακής μας κουλτούρας.
Όταν η ευεξία ενσωματώνεται στην καθημερινή εργασιακή εμπειρία, οι εργαζόμενοι νιώθουν υποστήριξη, έχουν κίνητρο να εξελίσσονται και μπορούν να αποδίδουν με ηρεμία και δημιουργικότητα. Από αυτή την οπτική, η ευεξία θέτει τις βάσεις για την ανάπτυξη δυνατών, βιώσιμων και πραγματικά ανθρώπινων επιχειρήσεων.